Sonbahar ve kış aylarında sıkça karşılaşılan Respiratuvar Sinsityal Virüs (RSV), özellikle bebekler ve küçük çocuklar için büyük sağlık riskleri taşımaktadır. Genelde soğuk algınlığına benzer belirtilerle kendini gösteren bu enfeksiyon, bazı durumlarda bronşiolit ve zatürre gibi ciddi solunum yolu hastalıklarına neden olabiliyor.
İstinye Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Edin Botan, RSV enfeksiyonunun belirtileri, bulaşma yolları, risk grupları ve korunma yöntemleri hakkında bilgi verdi.
Küçük bebeklerde hastalığın seyrinin dikkatlice izlenmesi gerektiğini vurgulayan Botan, solunum zorluğu ve beslenme sorunlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
RSV BELİRTİLERİ NELERDİR?
RSV enfeksiyonunun başlangıçta soğuk algınlığı ile karıştırılabileceğini ifade eden Doç. Dr. Botan, en yaygın görülen semptomları şöyle sıraladı:
– Burun akıntısı ve tıkanıklığı
– Öksürük ve hapşırma
– Ateş
– İştahsızlık
– Halsizlik
– Hırıltılı nefes alma
Bazı çocukların hastalığı hafif semptomlarla atlatabileceğini belirten Botan, virüsün alt solunum yollarını etkilemesi durumunda daha ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini dile getirdi.
Botan, “Özellikle bebeklerde belirtilerin ilerleyip ilerlemediği ile genel durumun dikkatlice takip edilmesi hayati önem taşımaktadır.” dedi.
BEBEKLERDE BU BELİRTİLERE DİKKAT!
RSV enfeksiyonunun küçük bebeklerde ağır seyredebildiğine dikkat çeken Botan, hızlı veya zor nefes alma, nefes alırken göğüs kafesinde içe çekilme ve beslenme güçlüğünün önemli uyarıcı işaretler olduğunu aktardı.
Küçük bebeklerde nefes duraklamalarının bazen enfeksiyonun tek belirtisi olabileceğine vurgu yapan Botan, şu uyarıyı yaptı:
“Dudaklarda morarma, nefes duraklaması ya da belirgin beslenememe durumunda acil tıbbi yardım alınmalıdır.”
RSV KİMLER İÇİN DAHA TEHLİKELİ?
RSV her yaş grubunda enfeksiyona yol açabilse de bazı bireylerde ağır hastalık riski daha fazladır.
Özellikle altı aydan küçük bebekler, yenidoğanlar, prematüre doğmuş çocuklar, kalp veya akciğer rahatsızlığı olanlar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler risk grubundadır.
Ayrıca ileri yaştaki yetişkinlerde de enfeksiyonun ciddi seyredebildiği bilgisini veren Botan, risk grubundaki kişilerin belirtiler belirdiğinde sağlık kuruluşuna başvurmasının önemini vurguladı.
RSV NASIL BULAŞIR?
RSV’nin solunum yolu salgıları ve temas yoluyla bulaşabildiğini söyleyen Botan, enfekte bireylerin öksürmesi veya hapşırmasıyla yayılan damlacıkların bulaşmaya sebep olabileceğini ifade etti.
Bulaşmış yüzeylere dokunduktan sonra ellerin göz, burun veya ağız bölgesine götürülmesinin de enfeksiyon riskini artırabileceğine dikkat çeken Botan, özellikle bebeklerin bulunduğu ortamlarda el hijyenine özen gösterilmesi gerektiğini belirtti.
Ayrıca RSV’nin bronşiolit ve zatürreye yol açabileceğini kaydeden Botan, astım veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan bireylerde mevcut solunum şikayetlerini kötüleştirebileceğinin altını çizdi.
RSV TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
RSV enfeksiyonu çoğu durumda özel bir antiviral tedavi gerektirmediğini söyleyen Botan, tedavinin temel amacının belirtileri hafifletmek ve hastanın genel durumunu desteklemek olduğunu ifade etti.
Daha fazla sıvı alımının sağlanması, burun tıkanıklığının giderilmesi ve özellikle bebeklerde beslenmenin izlenmesi gerektiğini belirten Botan, ağır vakalarda hastanede oksijen ve sıvı desteği gerekebileceğini kaydetti.
RSV’nin viral bir enfeksiyon olduğuna dikkat çeken Botan, antibiyotiklerin virüse karşı etkili olmadığını ancak eşlik eden bakteriyel bir enfeksiyon saptandığında hekim tarafından antibiyotik tedavisinin planlanabileceğini belirtti.
Sıvı alamama, belirgin halsizlik ve solunum zorluğu gibi belirtilerde tıbbi değerlendirme için beklememek gerektiğinin altını çizen Botan sözlerine devam etti.
RSV’DEN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?
RSV’den korunmada günlük hijyen alışkanlıklarının büyük rol oynadığını anlatan Botan ailelere şu önerilerde bulundu:
– Bebeğe dokunmadan ya da beslemeden önce eller sabunla yıkanmalı.
– Öksürük, burun akıntısı ya da ateş gibi belirtileri olan kişiler bebeklerle yakın temastan kaçınmalı.
– Kapalı alanlar düzenli olarak havalandırılmalı.
– Yenidoğanlar kalabalık ortamlardan ve hasta ziyaretçilerden korunmalı.
– Oyuncaklar ile sık temas edilen yüzeyler temiz tutulmalı.
– Bardaklar, havlular ve emzik gibi kişisel eşyalar ortak kullanılmamalıdır.
– Bebekler sigara dumanından uzak tutulmalıdır.
– Anne sütüyle beslenen bebeklerin emzirilmeye devam edilmelidir.
Bu önlemlerin bulaşma riskini azaltabileceği ama enfeksiyon riskini tamamen ortadan kaldırmadığına dikkat çeken Botan özellikle risk altındaki bebeklerin korunmasına özen gösterilmesi gerektiğinin altını çizdi.
RSV’YE KARŞI AŞI VAR MI?
Botan RSV’ye karşı gebelik döneminde uygulanan aşıların yanı sıra bebeklere verilen uzun süreli koruyucu antikorların varlığını açıkladı. Bu yöntemlerin ağır enfeksiyon riskini azaltmayı hedeflediğini söyledi. Gebelikte uygulanan RSV aşısından sonra annede oluşan antikorların plasenta aracılığıyla bebeğe geçerek doğum sonrası dönemde koruma sağlayabildiğine değinen Botan nirsevimab gibi uzun etkili koruyucu antikorların özellikle ilk RSV sezonuna giren bebeklerde kullanılabileceğine dikkat çekti. Aşı ile koruyucu antikor uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu vurgulayan Botan şu ifadeleri kullandı: “Bu uygulamalar aynı değildir; uygun seçenek bebeğin yaşı, sağlık durumu ve güncel sağlık otoritelerinin önerileri doğrultusunda doktor tarafından değerlendirilmelidir.”
Botan ayrıca koruyucu uygulamaların zamanlaması ile uygunluğunun ülkelere göre değişebileceği hakkında ailelere bilgi alabileceklerini ifade etti.
